مالیات بر ارزش افزوده یک مالیات فصلی است؛ یعنی هر سه ماه یک‌بار باید اظهارنامه آن را تنظیم و در سامانه سازمان امور مالیاتی ثبت کنید. برای دوره تابستان ۱۴۰۴ (تیر، مرداد و شهریور)، مهلت قانونی ارسال اظهارنامه تا ۱۵ مهر ۱۴۰۴ است. اگر صاحب کسب‌وکار، مدیر مالی یا حسابدار هستید، از دست رفتن این مهلت می‌تواند جریمه و محرومیت از برخی معافیت‌ها را به همراه داشته باشد؛ به همین دلیل بهتر است چند روز پیش از موعد، کار را تمام‌شده در نظر بگیرید نه در آخرین ساعت‌ها. در ادامه، مبنای قانونی، مرجع رسمی برای راستی‌آزمایی، تحلیل کاربردی و یک چک‌لیست عملی را مرور می‌کنیم.
۱) مبنای قانونی
تکلیف به تسلیم اظهارنامه فصلی ارزش افزوده از «قانون مالیات بر ارزش افزوده» (مصوب ۱۴۰۰، جایگزین قانون آزمایشی پیشین) سرچشمه می‌گیرد. بر پایه این قانون، مودیان مشمول موظف‌اند برای هر دوره مالیاتی سه‌ماهه، حداکثر ظرف ۱۵ روز پس از پایان آن دوره، اظهارنامه را ارسال و مالیات و عوارض متعلق را پرداخت کنند. نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده در حال حاضر ۱۰٪ است (۹٪ مالیات و ۱٪ عوارض)؛ برخی کالاها نرخ ویژه دارند یا معاف‌اند.