بسیاری از افراد امروز از یک محل کار حقوق نمی‌گیرند؛ یک حسابدار ممکن است هم‌زمان با دو شرکت قرارداد داشته باشد، یک مدیر در چند مجموعه عضو هیئت‌مدیره باشد، یا یک کارشناس کنار شغل اصلی‌اش در جای دیگری هم کار کند. در همه این حالت‌ها پرسش مشترکی پیش می‌آید: «اگر از چند کارفرما حقوق بگیرم، مالیات حقوقم چطور حساب می‌شود؟». نکته کلیدی این است که در نظام مالیاتی ایران، معافیت پایه حقوق فقط یک‌بار و برای کل درآمد فرد در نظر گرفته می‌شود، نه برای هر کارفرما جداگانه. درست‌نفهمیدن همین نکته باعث می‌شود بسیاری از افراد در پایان سال با کسری مالیات و حتی جریمه روبه‌رو شوند. در این مقاله با همان الگوی چهارمنبعه ویراف — مبنای قانونی، مرجع رسمی، تحلیل کاربردی و مثال — روشن می‌کنیم که مالیات حقوق چندکارفرمایی دقیقا چگونه محاسبه می‌شود و چه کسی مسئول آن است.
۱) مبنای قانونی
چارچوب اصلی مالیات بر درآمد حقوق، «قانون مالیات‌های مستقیم» است؛ به‌طور مشخص فصل مربوط به مالیات بر درآمد حقوق (مواد ۸۲ تا ۹۲ این قانون). در این فصل تعریف شده که «درآمد حقوق» چیست، چه کسی مکلف به کسر و پرداخت مالیات است، و معافیت و نرخ‌های پلکانی چگونه اعمال می‌شود. بر اساس این قانون، کارفرما در نقش پرداخت‌کننده حقوق موظف است مالیات را هنگام پرداخت از حقوق کارمند کسر کرده و به سازمان امور مالیاتی بپردازد و فهرست حقوق را ارائه کند. به همین دلیل مالیات حقوق معمولا «تکلیفی» نامیده می‌شود، یعنی مسئولیت کسر و پرداخت آن بر عهده کارفرماست.