آیین‌نامه‌ی اجرایی ماده‌ی ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم صاحبان مشاغل را در سه گروه قرار داده است. گروه اول شامل برخی فعالیت‌ها به اعتبار نوعشان و مشاغلی با درآمد ابرازی بیش از ۳۰۰ میلیارد ریال است. گروه دوم درآمد ابرازی بیش از ۱۰۰ و تا ۳۰۰ میلیارد ریال دارد و بقیه گروه سوم‌اند. مبنای حجم، فروش در اظهارنامه‌ی عملکرد دو سال قبل یا آخرین درآمد قطعی‌شده است.
گروه‌ها
| گروه | چه کسی | اقلام حداقلی اظهارنامه (ماده‌ی ۳) |
|---|---|---|
| اول، به اعتبار نوع فعالیت | واردکنندگان و صادرکنندگان؛ کارخانه‌ها، واحدهای تولیدی و معادن دارای پروانه‌ی بهره‌برداری؛ هتل‌های سه‌ستاره و بالاتر؛ بیمارستان، زایشگاه، درمانگاه و کلینیک تخصصی؛ صرافی؛ فروشگاه‌های زنجیره‌ای دارای مجوز؛ حسابرسی، حسابداری، خدمات مالی، مشاوره، انفورماتیک و طراحی سیستم؛ حمل و نقل | ترازنامه، صورت سود و زیان، موجودی اول و پایان دوره، واردات و صادرات، اطلاعات شرکا و حساب‌های بانکی |
| اول، به اعتبار حجم | درآمد ابرازی بیش از ۳۰۰ میلیارد ریال | همان |
| دوم | درآمد ابرازی بیش از ۱۰۰ و تا ۳۰۰ میلیارد ریال | صورت درآمد و هزینه، موجودی اول و پایان دوره، اموال و دارایی‌های شغلی، اطلاعات شرکا و حساب‌ها |
| سوم | بقیه‌ی صاحبان مشاغل | خلاصه‌ی درآمد و هزینه، اطلاعات شرکا و حساب‌ها |
قاعده‌هایی که گروه را عوض می‌کنند
- مشاغلی که فقط خدمت ارائه می‌کنند: ۵۰٪ آستانه‌ها ملاک است (تبصره‌ی ۲).
- مشارکت‌ها: درآمد کل مشارکت ملاک است (تبصره‌ی ۳).
- سال اول فعالیت: گروه سوم، مگر کسی که به اعتبار نوع فعالیت در گروه اول است؛ از سال سوم بر اساس آستانه‌ها (تبصره‌ی ۴).
- تسلیم اظهارنامه‌ی گروه بالاتر منعی ندارد، اما مؤدی را در آن گروه قرار نمی‌دهد (تبصره‌ی ۵).
- سازمان می‌تواند تا پایان دی هر سال مشاغل دیگری را به اعتبار نوع فعالیت به گروه اول اضافه کند و از سال بعد اجرا می‌شود (تبصره‌ی ۱).
مثال فرضی: مشاور مالیاتی که فقط خدمت ارائه می‌کند و درآمد ابرازی‌اش ۶۰ میلیارد ریال است، برای او آستانه‌ی گروه دوم ۵۰ میلیارد ریال (نصف ۱۰۰) است؛ پس به اعتبار حجم در گروه دوم است. اما «خدمات مالی و مشاوره‌ای» در فهرست نوع فعالیت گروه اول آمده و او در هر حال گروه اول است.
خطاهای رایج
- گروه از روی فروش همان سال تعیین می‌شود، نه اظهارنامه‌ی دو سال قبل.
- برای مشاغل خدماتی آستانه‌ی کامل به کار می‌رود.
- فعالیتی که به اعتبار نوعش گروه اول است، با فروش کم گروه سوم فرض می‌شود.
تشخیص گروه و تنظیم اظهارنامه، کار خدمت تنظیم و تسلیم اظهارنامه ویراف است.
- ۱.بخشنامه‌ی اصلاح مواد ۲ و ۳ آیین‌نامه‌ی اجرایی ماده‌ی ۹۵ — رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، ۱۳۹۹/۰۸/۱۴ (qavanin.ir)، ماده‌ی ۲ (بندهای «الف» تا «ج») و تبصره‌های ۱ تا ۵؛ ماده‌ی ۳تاریخ مراجعه: ۱۴۰۵/۰۷/۱۶
- ۲.اصلاحیه‌ی ماده‌ی ۲ آیین‌نامه‌ی اجرایی ماده‌ی ۹۵ — وزیر امور اقتصادی و دارایی، ۱۴۰۳/۰۲/۱۲ (qavanin.ir)، جزء ۹ بند «الف» و بند «ب» ماده‌ی ۲تاریخ مراجعه: ۱۴۰۵/۰۷/۱۶
- ۳.آیین‌نامه‌ی اجرایی ماده‌ی ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم — وزیر امور اقتصادی و دارایی، ۱۳۹۴/۱۲/۰۴ (qavanin.ir)، ماده‌ی ۳تاریخ مراجعه: ۱۴۰۵/۰۷/۱۶