حق تمبر مالیاتی است که قانون مالیات‌های مستقیم در فصل پنجم باب دوم بر برخی اسناد و اوراق وضع کرده است؛ پایه‌اش سند یا مبلغ آن است، نه درآمد. برای شرکت‌ها رایج‌ترین مورد، حق تمبر سهام و سهم‌الشرکه است: نیم در هزار ارزش اسمی سرمایه، که باید ظرف دو ماه از ثبت قانونی شرکت، و در افزایش سرمایه ظرف دو ماه از ثبت افزایش، در اداره‌ی ثبت شرکت‌ها پرداخت شود (ماده‌ی ۴۲ و تبصره‌ی آن). شرکت‌های تعاونی از این حکم مستثنا هستند. حق تمبر با هزینه‌ها و تعرفه‌های ثبتی فرق دارد و پرداخت یکی جای دیگری را نمی‌گیرد.
رویدادهایی که معمولاً حق تمبر دارند
- سرمایه‌ی شرکت در ثبت تأسیس و مبلغ افزایش سرمایه: نیم در هزار ارزش اسمی (ماده‌ی ۴۲)؛ شرکتی که قبلاً سرمایه‌اش را کاهش داده، تا میزانی که حق تمبرش پرداخت شده، در افزایش بعدی دوباره حق تمبر نمی‌دهد.
- برات و سفته: نیم در هزار مبلغ سند (ماده‌ی ۴۰ مکرر)
- قراردادها و اسناد بانکی مانند قرارداد تسهیلات، ضمانت‌نامه و گشایش اعتبار اسنادی، اگر در دفترخانه ثبت نشوند (ماده‌ی ۴۱ مکرر).
- برخی اسناد تجاری قابل انتقال، بارنامه‌ها، بیمه‌نامه‌ی کالا و پروانه‌ها و مدارکی که تبصره‌ی ماده‌ی ۴۱ نام برده است.
در دفاتر شرکت
حق تمبر افزایش سرمایه هزینه‌ای مربوط به همان رویداد است؛ آن را جدا از هزینه‌های ثبتی و در همان دوره‌ی افزایش سرمایه ثبت کنید و رسید پرداخت را کنار صورت‌جلسه‌ی افزایش سرمایه نگه دارید. اگر افزایش سرمایه در سال ثبت شده ولی حق تمبر هنوز پرداخت نشده، بدهی آن در پایان سال دیده شود.
خطاهای رایج
- پرداخت هزینه‌های ثبتی به معنای پرداخت حق تمبر فرض می‌شود.
- حق تمبر افزایش سرمایه پرداخت یا در دفاتر ثبت نمی‌شود.
- نرخ از منابع قدیمی برداشته می‌شود.
حق تمبر یکی از انواع مالیات مستقیم است که در مالیات مستقیم فهرست شده‌اند. پاسخ به پرسش‌های مشخص پرونده، کار خدمت پاسخ به سوالات مالیاتی ویراف است.
- ۱.قانون مالیات‌های مستقیم، متن تنقیح‌شده — معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات ریاست جمهوری (qavanin.ir)، فصل پنجم باب دوم: مواد ۴۰ مکرر، ۴۱، ۴۱ مکرر، ۴۲ و تبصره‌ی آن، ۴۳ و ۴۵تاریخ مراجعه: ۱۴۰۵/۰۷/۱۶