تسلیم نکردن اظهارنامه‌ی مالیات بر درآمد در موعد، جریمه‌ی غیرقابل بخشودگی دارد: ۳۰٪ مالیات متعلق برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل و ۱۰٪ برای سایر مؤدیان (ماده‌ی ۱۹۲ قانون مالیات‌های مستقیم). اما گران‌تر از جریمه، دو پیامد دیگر است: مالیات را سازمان با اظهارنامه‌ی برآوردی تعیین می‌کند (ماده‌ی ۹۷) و معافیت‌های آن سال از دست می‌رود.
همه‌ی پیامدها
| پیامد | مبنا | برای چه کسی |
|---|---|---|
| جریمه‌ی ۳۰٪ یا ۱۰٪ مالیات متعلق، غیرقابل بخشودگی | ماده‌ی ۱۹۲ | ۳۰٪ اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل، ۱۰٪ سایر مؤدیان |
| اظهارنامه‌ی برآوردی و برگ تشخیص | ماده‌ی ۹۷ | اشخاص حقیقی مکلف به اظهارنامه |
| از دست رفتن معافیت سالانه‌ی مشاغل | ماده‌ی ۱۰۱ | صاحبان مشاغل |
| از دست رفتن هرگونه معافیت مالیاتی | بند «ت» ماده‌ی ۱۳۲ | اشخاص حقیقی و حقوقی |
| جریمه‌ی ۲۰٪ مالیات برای تسلیم نکردن ترازنامه و حساب سود و زیان یا ارائه نکردن دفاتر | ماده‌ی ۱۹۳ | مکلفان به دفاتر قانونی |
| جریمه‌ی دیرکرد ۲٫۵٪ مالیات به ازای هر ماه، از انقضای مهلت تسلیم |
مثال فرضی
صاحب شغلی درآمد مشمولی دارد که با اظهارنامه‌ی به‌موقع، پس از کسر معافیت ماده‌ی ۱۰۱، ۱۰۰ میلیون تومان مالیات می‌شد. اگر اظهارنامه ندهد و سازمان همین درآمد را برآورد کند، معافیت کسر نمی‌شود و مالیات بیشتر می‌شود؛ فرض کنید ۱۴۰ میلیون تومان. جریمه‌ی ماده‌ی ۱۹۲ ۳۰٪ همین ۱۴۰ میلیون، یعنی ۴۲ میلیون تومان است و جریمه‌ی دیرکرد ماهانه‌ی ۲٫۵٪ هم از انقضای مهلت به آن اضافه می‌شود. ارقام فرضی‌اند و برآورد سازمان ممکن است بیشتر از درآمد واقعی باشد، چون هزینه‌های مستند مؤدی را نمی‌بیند.
خطاهای رایج
- اظهارنامه داده نمی‌شود چون پول پرداخت مالیات نیست.
- تصور می‌شود جریمه‌ی ماده‌ی ۱۹۲ مثل جریمه‌ی دیرکرد بخشودنی است.
- مهلت پایه با مهلت تمدیدشده‌ی سال‌های قبل اشتباه گرفته می‌شود.
تنظیم و تسلیم به‌موقع اظهارنامه، کار خدمت تنظیم و تسلیم اظهارنامه ویراف است.
- ۱.قانون مالیات‌های مستقیم، متن تنقیح‌شده — معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات ریاست جمهوری (qavanin.ir)، مواد ۹۷، ۱۰۱، ۱۳۲ (بند «ت»)، ۱۹۰، ۱۹۲، ۱۹۳ و ۲۰۱تاریخ مراجعه: ۱۴۰۵/۰۷/۱۶