تبصره‌ی ماده‌ی ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم به سازمان امور مالیاتی اجازه می‌دهد برخی مشاغل یا گروه‌هایی از آن‌ها را که فروش سالانه‌شان از سقف مشخصی کمتر است، از بخشی از تکالیف، مانند نگهداری اسناد و مدارک و تسلیم اظهارنامه، معاف کند و مالیاتشان را مقطوع تعیین و وصول کند. این تبصره معافیت از مالیات نیست؛ فقط روش تعیین مالیات را ساده می‌کند. سقف آن در قانون ده برابر معافیت ماده‌ی ۸۴ است و در عمل قانون بودجه‌ی هر سال آن را تعیین می‌کند.
روند اجرا
- سازمان بر اساس اطلاعاتی که از مؤدی دارد، مالیات مقطوع را تعیین و فرم آن را در درگاه خدمات الکترونیکی بارگذاری می‌کند.
- اگر فروش واقعی مؤدی بیشتر از رقمی باشد که سازمان در نظر گرفته، مؤدی باید فروش واقعی را درج کند؛ تا وقتی از سقف بیشتر نشود، مالیات مقطوع بر همان مبنا تعیین می‌شود.
- مؤدی فرم را می‌پذیرد یا رد می‌کند. مالیات مقطوع پذیرفته‌شده قطعی است.
- اگر نپذیرد، باید در مهلت اظهارنامه‌ی کامل بدهد؛ در غیر این صورت سازمان بر اساس همان مالیات مقطوع برگ قطعی صادر می‌کند.
این مراحل از دستورالعمل عملکرد ۱۴۰۳ است که سقف آن سال را ۲۱۶٬۰۰۰ میلیون ریال فروش گذاشته بود. در همان دستورالعمل، مؤدیانی که فرمی برایشان بارگذاری نشده بود یا فروششان بیش از سقف بود، باید اظهارنامه می‌دادند؛ برای بخشی از آن‌ها اظهارنامه‌ی پیش‌فرض بارگذاری شده بود.
پذیرفتن یا نپذیرفتن
| ویژگی | پذیرش مالیات مقطوع | تسلیم اظهارنامه‌ی کامل |
|---|---|---|
| مبنای مالیات | اطلاعات سازمان و فروش اظهارشده | درآمد و هزینه‌های مستند خود مؤدی |
| تکلیف اسناد و اظهارنامه | معاف از بخشی از تکالیف | نگهداری اسناد و اظهارنامه طبق گروه |
| قطعیت | پس از پذیرش قطعی است | ممکن است رسیدگی شود |
| مناسب برای | کسب‌وکاری که هزینه‌ی مستند کم دارد | کسب‌وکاری که هزینه‌ی مستند زیاد دارد |
خطاهای رایج
- تبصره معافیت فرض می‌شود و فرم بارگذاری‌شده بی‌جواب می‌ماند.
- فروش واقعی بیشتر از رقم سازمان است و اصلاح نمی‌شود.
- فرم بدون مقایسه با حالت اظهارنامه‌ی کامل پذیرفته می‌شود.
مقایسه‌ی دو مسیر برای پرونده‌ی شما، کار خدمت تنظیم و تسلیم اظهارنامه ویراف است.
- ۱.قانون مالیات‌های مستقیم، متن تنقیح‌شده — معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات ریاست جمهوری (qavanin.ir)، ماده‌ی ۱۰۰ و تبصره‌ی آن، مواد ۹۷ و ۱۰۱تاریخ مراجعه: ۱۴۰۵/۰۷/۱۶
- ۲.بخشنامه‌ی مالیات مقطوع عملکرد سال ۱۴۰۳ برخی از صاحبان مشاغل در اجرای تبصره‌ی ماده‌ی ۱۰۰ — سازمان امور مالیاتی کشور، ۱۴۰۴/۰۵/۲۹ (qavanin.ir)، بند «الف» جزءهای ۱ تا ۴ و بند «ب» جزء ۹تاریخ مراجعه: ۱۴۰۵/۰۷/۱۶
- ۳.بخشنامه‌ی سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص احکام مالیاتی قانون بودجه‌ی سال ۱۴۰۵ — رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، ۱۴۰۵/۰۱/۳۱ (qavanin.ir)، ردیف ۱-۵-۱تاریخ مراجعه: ۱۴۰۵/۰۷/۱۶