ماده‌ی ۱۹۲ قانون مالیات‌های مستقیم می‌گوید مؤدی‌ای که مکلف به تسلیم اظهارنامه است و آن را در موعد تسلیم نکند، مشمول جریمه‌ی غیرقابل بخشودگی می‌شود: ۳۰٪ مالیات متعلق برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل و ۱۰٪ برای سایر مؤدیان. همین حکم درباره‌ی درآمدهایی که در اظهارنامه‌ی تسلیم‌شده کتمان شده‌اند و هزینه‌های غیرواقعی هم جاری است.
سه موقعیت ماده‌ی ۱۹۲
| موقعیت | پایه‌ی جریمه | نرخ |
|---|---|---|
| اظهارنامه در موعد تسلیم نشده | مالیات متعلق | ۳۰٪ اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل؛ ۱۰٪ سایر مؤدیان |
| اظهارنامه تسلیم شده، اما بخشی از درآمد کتمان شده | مالیات متعلق به همان بخش، طبق حکم ماده | همان نرخ‌ها |
| هزینه‌ی غیرواقعی در اظهارنامه آمده | مالیات متعلق به همان بخش، طبق حکم ماده | همان نرخ‌ها |
مثال فرضی
شرکتی در اظهارنامه درآمدی را اعلام نکرده که مالیات متعلق به آن ۴۰۰ میلیون تومان است. در رسیدگی، علاوه بر اصل مالیات، ۳۰٪ آن، یعنی ۱۲۰ میلیون تومان، جریمه‌ی ماده‌ی ۱۹۲ تعلق می‌گیرد که بخشودنی نیست. جریمه‌ی دیرکرد پرداخت ماده‌ی ۱۹۰، یعنی ۲٫۵٪ مالیات به ازای هر ماه، جدا از آن است. ارقام فرضی‌اند.
خطاهای رایج
- تصور می‌شود جریمه‌ی ماده‌ی ۱۹۲ مثل جریمه‌ی دیرکرد قابل بخشودگی است.
- هزینه‌ای که مدرک واقعی ندارد در اظهارنامه می‌آید و در رسیدگی، علاوه بر رد هزینه، جریمه می‌سازد.
- صاحب شغل گمان می‌کند نرخ ۱۰٪ «سایر مؤدیان» شامل او هم می‌شود.
پیامد اظهارنامه ندادن در جریمه عدم ارسال اظهارنامه مالیاتی و هزینه‌ی صوری در جریمه کتمان درآمد و هزینه صوری آمده است. بررسی پرونده پیش از رسیدگی، کار خدمت دفاع مالیاتی و هیئت حل اختلاف ویراف است.
- ۱.قانون مالیات‌های مستقیم، متن تنقیح‌شده — معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات ریاست جمهوری (qavanin.ir)، مواد ۱۹۰، ۱۹۱، ۱۹۲ و ۲۰۱تاریخ مراجعه: ۱۴۰۵/۰۷/۱۶