مالیات عملکرد نام رایج مالیات بر درآمد یک سال فعالیت است: مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی برای شرکت‌ها و مالیات بر درآمد مشاغل برای اشخاص حقیقی صاحب کسب‌وکار. مؤدی درآمد، هزینه و درآمد مشمول مالیات سال را در اظهارنامه‌ی عملکرد اعلام می‌کند، سازمان امور مالیاتی رسیدگی می‌کند و مالیات پس از طی مراحل قانونی قطعی می‌شود. روش رسیدن از سود دفاتر به درآمد مشمول در درآمد مشمول مالیات آمده است؛ این مقاله مسیر سالانه را توضیح می‌دهد.
چه کسی اظهارنامه‌ی عملکرد می‌دهد
- اشخاص حقوقی، مانند شرکت‌ها و مؤسسات: اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان متکی به دفاتر قانونی را حداکثر تا چهار ماه پس از پایان سال مالیاتی تسلیم و مالیات را پرداخت می‌کنند (ماده‌ی ۱۱۰).
- صاحبان مشاغل، یعنی اشخاص حقیقی دارای کسب‌وکار: اظهارنامه‌ی هر واحد شغلی را تا آخر خرداد سال بعد تسلیم و مالیات را با نرخ ماده‌ی ۱۳۱ پرداخت می‌کنند (ماده‌ی ۱۰۰). برای برخی مشاغل مسیر ساده‌تری با شرایط خاص پیش‌بینی شده که در تبصره‌ی ماده‌ی ۱۰۰ بررسی می‌شود.
مسیر سالانه
- بستن حساب‌های سال و تهیه‌ی صورت‌های مالی (چک‌لیست بستن سال مالی).
- تهیه‌ی جدول تعدیل سود دفاتر به درآمد مشمول مالیات: افزودن هزینه‌های غیرقابل قبول و کسر درآمدهای معاف
- تسلیم اظهارنامه‌ی عملکرد در مهلت قانونی و پرداخت مالیات ابرازی
- انتخاب برای رسیدگی: سازمان می‌تواند اظهارنامه‌ها را بدون رسیدگی بپذیرد و تعدادی را بر اساس معیارها یا به طور نمونه رسیدگی کند (ماده‌ی ۹۷).
- در صورت رسیدگی و اختلاف، صدور برگ تشخیص مالیات که باید متکی به دلایل و اطلاعات کافی باشد (ماده‌ی ۲۳۷).
- اعتراض کتبی ظرف سی روز از ابلاغ برگ تشخیص؛ بدون اعتراض در این مهلت، درآمد تعیین‌شده در برگ تشخیص قطعی می‌شود (ماده‌ی ۲۳۹). اختلاف حل‌نشده در هیئت حل اختلاف مالیاتی رسیدگی می‌شود (ماده‌ی ۲۴۴).
- قطعی‌شدن مالیات و تسویه‌ی مابه‌التفاوت با مالیات ابرازی
مهلت‌های بالا مهلت‌های پایه‌ی قانون‌اند. سازمان یا دولت ممکن است برای سالی مشخص مهلت را تمدید کند؛ مهلت هر سال را از تقویم مالیاتی و اطلاعیه‌ی رسمی همان سال بگیرید. اعتراض به برگ تشخیص در اعتراض به برگ تشخیص مالیات بررسی می‌شود.
در هر مرحله چه چیزی باید آماده باشد
| مرحله | آنچه باید آماده باشد |
|---|---|
| تهیه‌ی اظهارنامه | صورت‌های مالی نهایی، جدول تعدیل سود، فهرست درآمدهای معاف و مستندات آن‌ها |
| رسیدگی | دفاتر و اسناد سال، مدارک هزینه‌ها، قراردادها، تطبیق فروش ابرازی با صورت‌حساب‌ها و اطلاعات موجود نزد سازمان |
| اعتراض | دلیل مکتوب برای هر قلم مورد اختلاف و مدرک پشتوانه‌ی همان قلم |
خطاهای رایج
- اظهارنامه از روی فروش یا سود دفاتر بدون جدول تعدیل تهیه می‌شود.
- حساب‌های سال پیش از تهیه‌ی اظهارنامه کامل بسته نمی‌شوند و ارقام اظهارنامه با صورت‌های مالی نهایی نمی‌خوانند.
- مهلت از روی تقویم سال قبل پیگیری می‌شود.
- مدارک رسیدگی تا زمان مطالبه جمع نمی‌شوند.
- مالیات سال در دفاتر ذخیره نمی‌شود و در سال قطعی‌شدن سود آن سال را یک‌جا کم می‌کند (ذخیره‌ی مالیات).
برآورد اولیه با ابزار مالیات اشخاص حقوقی و ابزار مالیات بر درآمد ممکن است. تهیه‌ی جدول تعدیل و اظهارنامه کار خدمت تنظیم و تسلیم اظهارنامه و همراهی در رسیدگی و اعتراض کار خدمت دفاع مالیاتی و هیئت حل اختلاف ویراف است.
- ۱.قانون مالیات‌های مستقیم، متن تنقیح‌شده — معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات ریاست جمهوری (qavanin.ir)، مواد ۹۷، ۱۰۰، ۱۱۰، ۲۳۷، ۲۳۹ و ۲۴۴تاریخ مراجعه: ۱۴۰۵/۰۷/۱۶